دوستان و رفیقان جهنمـــی

 « هر كس از یاد خدا روی گردان شود شیطان را به سراغ او می‌فرستیم، پس همواره قرین و رفیق اوست. و آن‌ها (شیاطین) نیز ایشان را از راه خدا باز میدارند، در حالی كه گمان می‌كنند هدایت یافتگانند. تا زمانی كه در قیامت نزد ما حاضر شود می‌گوید: ای كاش میان  من و تو فاصله مشرق و مغرب بود، چه بد همنشینی بودی (ولی ما به آن‌ها می گوییم:) هرگز این گفتگوها به حال شما سودی ندارد، چرا كه ظلم كردید و همه در عذاب شریك هستید.» ⁽¹⁾

یكی از زهاد می گوید: با یكی از مومنان جن دوست بودم، روزی در مسجد نشسته بودم آن رفیق جنی‌ام آمد و به من گفت: شما این مردم را چگونه می بینی؟  گفتم: بعضی را بی خواب و مشغول عبادت خداوند و بعضی را در خواب و غافل از یاد خدا.  گفت: آنچه بر سرهای ایشان است می‌بینی؟  گفتم: نه. چشم‌های مرا مالید، دیدم كه بر سر هر فردی غرابی نشسته اما بعضی از غراب‌ها با بال‌هایشان جلو چشم ایشان را گرفته اند و بعضی غراب‌ها گاهی جلو چشم ایشان را می گیرند و گاهی بال‌هایشان را جمع می كنند. گفتم: این چیست؟  گفت: این‌ها كه به صورت غراب بر سر ایشان نشسته‌اند، شیاطین می‌باشند. هر فردی از این مردم هر مقدار كه از خداوند غفلت دارند به همان مقدار شیاطین بر ایشان مسلط  و مستولی می‌باشند و جلو چشمشان را با بال‌هایشان می‌گیرند و هركس از خدا غافل نیست چشم‌هایش باز است. آنگاه این آیه را قرائت كرد: « وَمَنْ یعْشُ عَنْ ذِكْرِ الّرحمنِ نُـقَیـضْ لَهُ شَیطاناً فَهُوَ لَهُ قَرینٌ »

بنابراین كسانی كه در دنیا شیاطین جنی و انس برای خود دوست و رفیق و قرین انتخاب كرده‌اند در قبر و قیامت و جهنم نیز رفیقشان ایشان خواهند بود. ⁽²⁾ 

حضرت علی(ع) می فرمایند: « در جهنم هركسی مقرون به شیطانی است كه قرین و همراه و دوست او است؛ یعنی به طرف راست اهل جهنم سنگ های آتش زا مثل سنگ كبریت و چخماق بسته می‌شود و در طرف چپش نیز رفیقی از شیطان است.» ⁽³⁾

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1- زخرف / 39 – 36.

2- تفسير منهج، ذيل ايات مورد بحث.

3- بحار، ج8، باب النــــار.

آســان و سخـتـــی جـــان دادن

 در روایات و احادیث، تصریحاتی به سختی جان كندن شده است و در بعضی تشبیه به كنــدن پـوست از بــدن گردیده و در بعضی دیگر است كه اگــر سنـگ آسیــا یـا میــخ در قلعــه را در چشــم بگــذارند و آن به حركــت دربیاید، ازسكــــرات مـرگ آسـان‌تر است؛ در برخی دیگر از روایات سختی آن تشبیه شده به این كه بدنــی را با قیچی یا اره قطعــــه قطعــــه كنند.

برای بعضی هم مردن مثل "بـو كـردن بهتـرین گلهـــا"⁽¹⁾ ست. در بعضی روایات می فرماید تغییر لباس كثیف به تمیز است و در پاره دیگر تشبیه به برداشتن غل‌ها و بندها از بدن شده است. یعنی مرگ خلاصی پیدا كردن از محبس عالم طبیعت است.

به طور كلی هیچ یك از این دوقسم جان دادن كلیت ندارد، و این نیست كه هركس اهل ایمان شد آسان جان ‌دهد، بلكه بسیاری از مؤمنین هستند كه لطف خدای تعالی شامل حالشان می‌شود و بعضی گناهانشان را به سختی جان كندن جبران می‌فرماید، با این كه، مؤمن، از دنیا می‌رود اما چون باید پاك برود او را اصلاح می كنند و مرگ نسبت به كفار، دهانه آتش، و مقدمه عذابشان می‌باشد. ⁽²⁾

گاهی هم می‌شود كه كفار و فساق آسان جان می‌دهند، چون این شخص اهل عذاب است، لیكن در عمرش كار خوبی هم كرده، آسان جان می دهد كه حسابش همین جا تصفیه شده باشد، مثلاً به واسطه انفاقی كه كرده یا كمك به مظلومی نموده، در عوض آسان جان می‌دهد تا دیگر در آخرت طلبی نداشته باشد‌، چنانچه مؤمن برای پاك شدن از گناه، سخت جان می‌دهد. در حقیقت برای كافر جان دادن، اول بدبختی است، چه آسان و چه سخت و اما برای مؤمن نعمت و سعادت است، چه سخت و چه آسان.

بنابراین به هیچ وجه آسانی و سختی جان دادن نسبت به مؤمن و كافر، كلیت ندارد.

________________________________________________

در جلد سوم بحارالانوار حدیث شریفی است كه روزی خاتم الانبیاء محمد(ص) به دیدن حضرت علی(ع) تشریف آوردند، در حالی كه ایشان چشم درد شدیدی داشتند، بطوری كه صدای ناله آقا را بلند كرده بود، با آنكه امیرالمؤمنین كوه صبر بود؛ رسول خدا خبر موحشی به حضرت علی(ع) داد كه سختی درد چشم را فراموش نمود. فرمود: « یا علی! جبرئیل به من خبر داد كه قبض روح كافر را كه می‌كنند، عده‌ای از ملائكه عذاب می‌آیند و با تازیانه‌ها و سیخ‌های آتشین جان آن‌ها را می‌گیرند.» امیرالمؤمنین عرض كرد: « یا رسوالله! اینطور جــان دادن هم از امت شما هست؟» فرمود: « آری، ســـه طایفه از مسلمـانان هستند كه اینطور جان می‌دهند، اول حاكــم جــور است، دوم خـورنــدگـان مــال یتیــم، سوم شاهـــد ناحــق است(یعنی كسی كه برخلاف حــقیقت شهــادت می‌دهد.) »

اجمالاً از ماست كه بر ماست، هركس آنچه را كـرده می‌بیند آسـان یا سخـت جـان دادن نتیجـه اعمـالمـان است.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

1- الذین تتویفهم الملائكة طیبین یقولون سلام علیكم ادخلوا الجنة بما كنتم تعملون (سوره16 ، آیه 32)

2- فكیف اذا توفتهم الملائكة یضربون وجوههم و ادبارهم. (سوره47 ، آیه 27)